1940-1945. Het verzet in Nederlands Limburg

Oorlogsmisdadigers

Om het beeld compleet te krijgen van wat zich in Nederlands Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft afgespeeld, moeten we ook de oorlogsmisdadigers noemen. Die bestonden in verschillende soorten. Maar eerst moeten we even vaststellen, wie hier wel of niet als oorlogsmisdadigers te boek staan en waarom.

• Hoe zit dat bijvoorbeeld met de Duitse soldaten? Zij maakten immers deel uit van een misdadige oorlogsmachine. Maar zolang er niet is aangetoond, dat zij zich persoonlijk aan schendingen van het verdrag van Genève hebben schuldig gemaakt, worden zij hier niet als misdadigers beschouwd. De meesten waren gewoon dienstplichtig. Duidelijk anders is dat bij de hieronder genoemde majoor Ulrich Matthaeas.
• Hetzelfde geldt voor de politie. De hier aanwezige Duitse politie, maar ook hun Nederlandse collega’s hebben meegewerkt aan de arrestatie van joden, verzetsmensen enz. Sommige ambtenaren hebben geprobeerd, toch nog iets voor die arrestanten te doen, zelfs hebben met hun hulp mensen kunnen ontsnappen. Anderen wisten niet, of en wat ze konden doen en werden onbedoeld medeplichtigen. Maar die bedoelen we hier niet. Het gaat om degenen, die zich actief schuldig hebben gemaakt aan de vaak onvoorstelbare wreedheden aan hun slachtoffers, aan willekeurige terechtstellingen en dergelijke. Het gaat in feite om het voltallige personeel van de Sicherheitsdienst/Sicherheitspolizei in Maastricht. Dat waren Duitsers en Nederlanders.
• En dan natuurlijk de verklikkers en andere medeplichtigen, die daarvoor nodig waren. Meestal waren dat Nederlanders. Wij noemen hier een verraadster die uit puur winstbejag mede verantwoordelijk was voor de arrestatie en dood van vele verzetsmensen in Maastricht.
• Er zijn, zoals in iedere oorlog, ook aan de andere kant verkeerde dingen gebeurd. Plunderingen bijvoorbeeld, vooral in Duitsland. En laten we de wraakacties na de bevrijding niet vergeten. We hebben helaas geen naam voor degene die heeft aangesticht tot de moord op de landwachter Funs Savelberg. We noemen hem dus de onbekende oorlogsmisdadiger.

De Limburgse gesneuvelden Oorlogsmisdadigers – 12 pers.
(Zeguers-) Boere, Aldegonda Elisabeth Gonnie	∗ 1918-07-16 Maastricht † 2005-03-12 Veldwezelt (Belg. Limburg)	- Oorlogsmisdadigers - NSB - Overlevenden - Maastricht - Gonnie Boere staat hier als NSB-lid te boek, maar dat is vooral om haar beter te kunnen vinden. Om dezelfde reden staat zij hier onder de naam Zeguers-Boere, omdat zij vaak zo wordt genoemd. Haar …
Berendsen, Johan	∗ 1912-09-02 Avereest † 1947-05-02 Vught	- Politie - NSB - Oorlogsmisdadigers - Venlo - Foto uit het strafdossier in het Nationaal Archief: Johan Berendsen begin september 1944. Johan Berendsen was een Nederlands oorlogsmisdadiger die bekendstond als "de schrik van …
Conrad, H.W. Hans	∗	- Politie - Sipo/SD - NSDAP - Oorlogsmisdadigers - Overlevenden - Cammaert schrijft: Medewerker Sipo-Maastricht. Was gevreesd en gehaat vanwege zijn jacht op joden en onderduikers. Hij maakte veel slachtoffers. [1] Hans Conrad was …
Couperus, Otto	∗ 1898-10-29 Hüls	- Politie - NSB - Oorlogsmisdadigers - Overlevenden - Venlo - Foto: beeldbankwo2.nl [1] Otto Couperus werd inspecteur van politie en tijdens de oorlog ook SS-er. Hij begon zijn carrière in Rotterdam, bij de beruchte afdeling …
Holla, Gerardus Hubertus Gerrit	∗ 1906-07-18 Arcen en Velden	- NSB - Oorlogsmisdadigers - Overlevenden - Roermond - Cammaert schrijft over Gerrit Holla: Roermond, caféhouder. Aangesloten bij N.S.B. en Landwacht. Hij was gevreesd en gehaat, omdat hij veel slachtoffers maakte onder illegale … t-
Klonen, Cornelius Wilhelm	∗ 1919-02-12 Hoensbroek	- Politie - Sipo/SD - NSDAP - Oorlogsmisdadigers - Overlevenden - Er is op 24 november 1938 in Heerlen een huwelijk gesloten tussen Cornelis Willem Klonen en Else Irene Krissel. Echtscheiding ingeschreven na het vonnis van de arrondissementsrechtbank te …
Matthaeas, Ulrich	∗ 1911-07-11 Hannover † 1994-06-21	- Duitse frontsoldaten - NSDAP - Oorlogsmisdadigers - Overlevenden - Bataljonscommandant en oorlogsmisdadiger Ulrich Matthaeas nadat hij door de Britten was opgepakt Foto ontleend aan Heimatbuch des Kreises Viersen 58 (2007), …
Nitsch, Richard Heinrich Georg Richard	∗ 1908-11-01 Todtgüslingen (Niede † 0000-00-00 Bad Bentheim ?	- Politie - Sipo/SD - NSDAP - Oorlogsmisdadigers - Overlevenden - Richard Nitsch was een van de beruchte sadisten van de SiPo in Maastricht [1], die viel onder het Reichssicherheitshauptamt van Reinhard Heydrich [2]. Hij ging in zijn wreedheid zo ver, …
Schneider, Wilhelm	∗	- Politie - Oorlogsmisdadigers - Sipo/SD - NSDAP - Overlevenden - Cammaert schrijft samenvattend over hem: Medewerker SiPo-Maastricht. Verwierf een slechte reputatie vanwege zijn …
Schut, Cornelis Martinus Wilhelmus Willy	∗ 1901-11-28 Utrecht	- Politie - Sipo/SD - NSB - Oorlogsmisdadigers - Overlevenden - Foto: Voordat hij naar Maastricht kwam, was Willy Schut chauffeur van Anton Mussert, de leider van de NSB. [1] Cammaert schrijft: Medewerker
Strobel, Max	∗ 1912-07-15 Oelsnitz (Sachsen, D	- Politie - Sipo/SD - NSDAP - Oorlogsmisdadigers - Overlevenden - -
Thelen, Hubertus Maria Joseph Huub	∗ 1920-05-01 Heerlen † 2012-10-17 Marseille	- Overlevenden - Groep Smit - Oorlogsmisdadigers - Hubertus Thelen had Duitse ouders, afkomstig uit Verlautenheide bij Aken, die zich in 1910 in Heerlen vestigden. Hij was gedemobiliseerd militair, dan mijnwerker op de Oranje Nassau IV, en pas 21 …