De oorlog in de lucht

Het onderstaande is niet beperkt tot Nederlands Limburg, maar toont wel de gevolgen die de luchtoorlog ook voor onze provincie had.

In de Eerste Wereldoorlog speelden vliegtuigen voor het eerst een militaire rol. Een zekere Hermann Göring was toen piloot. In 1918 verloor Duitsland die oorlog. In Artikel 198 van het Verdrag van Versailles werd het Duitsland verboden een luchtmacht te bezitten. Dat werd omzeild door de oprichting van zogenaamd civiele luchtvaartverenigingen, die piloten opleidden. Dat alles ter voorbereiding op de herbewapening van Duitsland en de oprichting van de Duitse luchtmacht (Luftwaffe) in 1935 onder het Nationaal-Socialisme. [1]

De luchtslag om Groot-Brittannië (Battle of Britain) [2]

Niet lang na het uitbreken van WO-II begon ook de oorlog in de lucht. De historici zijn het er niet helemaal over eens, of ook de daarop volgende Duitse bombardementen op Britse industrie en steden daarbij horen. Want dat was een andere kwaliteit van luchtoorlog: oorlog VANUIT de lucht. Aanvankelijk werd aan beide kanten aangenomen, dat tegen bommenwerpers niet veel kon worden gedaan. Maar dat veranderde door de Britse uitvinding van de radar, die voor de Duitse spionage met succes zo lang mogelijk geheim was gehouden.
In totaal duurden die twee perioden van 10 juli 1940 tot 11 mei 1941. Daarna gaf Nazi-Duitsland het plan op, om het Verenigd Koninkrijk te veroveren. De oorlog tegen de Sovjet-Unie begon op 22 juni 1941 en bond alle krachten. [3]

De aanval op Pearl Harbor en de gevolgen

Ook de premier en de legerleiding van Japan leden aan zelfoverschatting. Op 7 december 1941 startten zij de luchtaanval op de grootste vlootbasis van de Verenigde Staten in de Stille Oceaan. Dat was een zware slag voor de VS, maar was tegelijk een keerpunt in de oorlog. Want zij waren nu officieel niet alleen in oorlog met Japan, maar ook met hun bondgenoten, waaronder vooral Duitsland. [4]

De bombardementen op Duitsland

Het was inmiddels aan iedereen duidelijk, hoe belangrijk de luchtoorlog was. De US Navy gooide het roer om en bouwde minder slagschepen en meer vliegdekschepen. De geallieerden begonnen met macht aan de bouw van meer bommenwerpers. De Duitse regering wist wat er ging komen en de bevolking merkte het spoedig ook. De bedoeling van die bombardementen was niet alleen de oorlogsindustrie te treffen, maar ook het moreel van de bevolking te ondergraven. Dus hield Goebbels op 18 februari 1943 zijn opzwepende redevoering in het Sportpalast in Berlijn, waarbij hij riep: „Wollt ihr den totalen Krieg?“ (Willen jullie de totale oorlog?) [5]

Bombardementen op Limburg+

Limburg+ staat voor de Nederlandse provincie Limburg plus de randgebieden. We gaan van noord naar zuid.

Jetty Cremers over bombardement Nijmegen

Nijmegen
Bij slecht zicht probeerden de geallieerden toch het strategisch belangrijke spoorwegknooppunt van Nijmegen te bombarderen. Veel bommen vielen niet daar maar op de binnenstad. Lees wat een ooggetuige daarover aan haar ouders schreef. Zij was naar Nijmegen gekomen om te studeren, maar inmiddels was de universiteit door de Duitsers gesloten.
Lees meer daarover op liberationroute.com. [6] en op intonijmegen.com [7]
Op 2 oktober 1944 werd de stad ook nog eens door de Duitsers gebombardeerd. [8]
In de schuilkelder van de kapokfabriek in De Ruyterstraat komen op die 2 oktober 1944 rond 22:00 ca 100 mensen om het leven. [9]

De volgende plaatsen liggen aan de Maas. Door het mislukken van de geallieerde luchtlandingen bij Arnhem (operatie Market Garden [10] werd het zwaartepunt van de geallieerde opmars verlegd naar de verovering van de haven van Antwerpen. Want de aanvoerlijn over land vanuit Normandië was te lang geworden. Als gevolg bleef de opmars aan de Maas in Noord-Limburg steken en werden Venlo en Roermond frontsteden.

• Venlo
  Tussen 13 oktober en 19 november 1944 werd Venlo in totaal 13 keer gebombardeerd door de geallieerden. Het oude stadscentrum werd daardoor bijna volledig in puin gelegd, maar zij slaagden er niet in, de bruggen – en daar ging het toch eigenlijk om – te vernietigen. Dat deden de Duitsers tenslotte zelf bij hun aftocht.
  Zie ook het artikel over Venlo en op Wikipedia NL. Daar vindt u een opsomming van alle geallieerde bombardementen inclusief die op het Duitse vliegveld Fliegerhorst Herongen. [11]
  Het ging om de bruggen over de Maas. De geallieerden wilden voorkomen, dat de Duitsers een tegenoffensief over die bruggen zouden inzetten, terwijl zij de handen vol hadden met een ander Duits tegenoffensief: de Slag in de Ardennen. [12]
• Roermond
  De stad Roermond had in oktober al meerdere bombardementen moeten doorstaan. De elfde november zou voor Roermond als een ‘zwarte’ dag de geschiedenis ingaan.
  Omstreeks kwart over 11 verschenen meerdere Geallieerde jachtbommenwerpers van Squadron 320 boven de stad. Het doel van dit bombardement was de brug over de Roer. Een zwaar bombardement volgde. Binnen vijftien minuten vielen er ongeveer 30 bommen op de stad. [13]
  De genoemde brug over de Roer ligt aan de rand van het historische centrum van de stad.
  Zie ook het artikel over Roermond op deze site.
• Montfort
  Op 16 januari 1945 begon Operatie Blackcock, het Brits offensief om het gebied tussen Sittard en Roermond onder controle te krijgen, was begonnen. Midden in dat gebied lag Montfort.
  Op de gemeentelijke begraafplaats is een massagraf met 186 oorlogsslachtoffers uit Montfort en omliggende dorpen. Zij kwamen om bij drie bombardementen in 21 januari 1945. [14]

Uitwerking op het verzet in Limburg

Niet alle vliegtuigen keerden onbeschadigd naar Engeland terug. Op hun weg kwamen zij natuurlijk luchtafweergeschut tegen, maar de Duitsers bouwden ook vliegvelden voor jachtvliegtuigen. Eén daarvan lag bij Venlo op de Duitse grens bij Herongen.
De bemanningsleden die zo een crash overleefden werden soms meteen door de lokale bevolking gered en aan het verzet overgedragen. Anderen werden krijgsgevangen gemaakt. Bijvoorbeeld in het krijgsgevangenenkamp van Arnoldsweiler bij Düren. Sommigen slaagden erin, te ontsnappen en trokken te voet naar het westen, dus naar Limburg, waar zij terecht op een beter onthaal konden hopen dan bij de doorsnee van de Duitse bevolking. Daarvoor waren al sinds het begin van de oorlog ook ontsnapte Belgische en Franse krijgsgevangenen die weg gegaan. Zo kunnen we vaststellen, dat de hulp aan geallieerde vluchtelingen een van de oorzaken was, dat er in Limburg verzet ontstond.
Zie hiervoor de hulp aan ontsnapte Franstalige krijgsgevangenen en aan neergestorte vliegeniers.

Ondergrondse fabrieken

Vanwege de hevige bombardementen verplaatsten de nazi’s zoveel mogelijk belangrijke bedrijven van de wapenindustrie onder de grond. Een van de beruchtste daarvan was Mittelbau-Dora. Daarheen werd onder andere de productie van de V2-raketten verplaatst, omdat de fabriek in Peenemünde aan de Oostzee was gebombardeerd.
De dwangarbeiders stierven er massaal door de gewelddadige behandeling, het zware werk en de uitputting, de niet bestaande medische verzorging en de ondervoeding, niet alleen tijdens de bouwfase, maar ook in bedrijf. [15]

Ook de ondergrondse kalksteengroeves in Zuid-Limburg, ter plaatse mergelgrotten genoemd, bleken ideaal te zijn voor gebruik als bomvrije fabrieken. Twee daarvan werden uitgekozen om te gaan dienen als ondergrondse fabriek. Bij de plaatselijke bevolking kwamen al snel geruchten, dat het hier om V-2 fabrieken zou gaan. Dat klopte niet helemaal, maar toch: het ging in beide gevallen om werkplaatsen voor de luchtoorlog, ten behoeve van het experimentele vliegtuig JU-388.

1. De Bronsdalgroeve of Bronsdaelgroeve tussen Meerssen en Valkenburg. Daar zouden vliegtuigmotoren worden gereviseerd. [16]
   Het ondergrondse bedrijf werd Frontreparaturbetrieb GL genoemd. Het begon in augustus draaien op een oppervlakte van 9000 m². En er werkten 700 arbeiders. Het eigenlijke werk kwam nooit van de grond, want midden september werd de Bronsdalgroeve door troepen van de VS veroverd.
2. De Heidegroeve aan de Plenkertstraat in Valkenburg. Hier werd in de zomer van 1944 een ondergrondse fabriek voor radioapparatuur voor een experimenteel vliegtuig opgezet. Ook deze fabriek is nooit echt operationeel geworden, omdat Zuid-Limburg in september 1944 werd bevrijd.
   Op 23 juni 1988 vond er in de Heidegroeve een grote instorting plaats, waarbij ongeveer de helft van de groeve instortte. Dat was een laat gevolg van de ondeskundige verbreding van de gangen van de groeve door de Duitse ingenieurs, om meer plaats te krijgen voor de fabriek. De pilaren werden daardoor overbelast. De zachte kalksteen reageert op dit soort langdurige overbelasting blijkbaar zeer langzaam. Iets dergelijks hebben we gezien bij de Wilhelminatoren in Valkenburg, die pas na tientallen jaren de strijd tegen de zware betonnen bovenste verdieping op een zondagmorgen opgaf. Bij beide instortingen zijn gelukkig geen menselijke slachtoffers gevallen. [17]

1. Luftwaffe (Wehrmacht), Wikipedia • Nederlands • Deutsch • English • Français • Português
2. Battle of Britain, Wikipedia • Nederlands • Deutsch • English • Français • Português
3. Operation Barbarossa, Wikipedia • Nederlands • Deutsch • English • Français • Português
4. Pearl Harbor, Wikipedia • Nederlands • Deutsch • English • Français • Español
5. Battle of the Ruhr, Wikipedia • Deutsch • English • Français
6. The mistaken american bombing, liberationroute.com • Nederlands • Deutsch • English
7. intonijmegen.com • Nederlands • Deutsch • English
8. Oorlogsbronnen.nl Bombardement op Nijmegen, 2 oktober 1944
9. Bominslag Kapokfabriek De Ruyterstraat
10. Operation Market Garden, Wikipedia • Nederlands • Deutsch • English • Français • Português
11. Wikipedia NL, Bombardementen op Venlo
12. Ardennes Offensive, Wikipedia • Nederlands • Deutsch • English • Français • Português
13. archiefroermond.nl Roermond frontstad – bombardement van de stad
14. Mass grave for bombing victims, liberationroute.com • Nederlands • Deutsch • English
15. Mittelbau-Dora Memorial • Deutsch • English
16. Bronsdaelgroeve
    1. Valkenburg 2019 - 75 jaar vrij, pp.172-180: Hist. fotoroute, N° 20B/20 Frontreparaturbetrieb GL
    2. Wikipedia • Nederlands
17. Heidegroeve (Valkenburg)
    1. Valkenburg 2019 - 75 jaar vrij, pp.172-180: Historische fotoroute – N° 07/20, Philips Valvowerke
    2. Wikipedia • Nederlands

Limburgse monumenten vertellen 1940-1945
H.J. Mans & A.P.M. Cammaert
Maastricht, Stichting Historische Reeks Maastricht, 1994
ISBN 90 70356 67 883

Digitaal Namenmonument Oranjehotel
Het is een van de meest gestelde vragen: wie zaten er gevangen in het Oranjehotel? Helaas bestaat er geen volledige lijst waarop alle gevangenen staan. Een groot deel van de gevangenisadministratie is vlak voor de bevrijding door de Duitse bezetter vernietigd.
Zie ook Oranjehotel & Waalsdorpervlakte82

Jan van Lieshout, Het Hannibalspiel
Het sinistere spel tijdens de Tweede Wereldoorlog van de contraspionagedienst der Kriegsmarine, dat leidde tot de ondergang van een Nederlands-Belgische verzetsdrieëenheid, ISBN 10: 9026945744 ISBN 13: 978902694574880

Nationaal Ereveld Loenen
Op Nationaal Ereveld Loenen liggen meer dan 3.900 oorlogsslachtoffers begraven. Het zijn mensen die op verschillende plaatsen en onder verschillende omstandigheden hun leven hebben verloren. Militairen, verzetsstrijders, Engelandvaarders, represailleslachtoffers, dwangarbeiders maar ook …79

Markante feiten in Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog
Wie denkt, dat er in het Nederlandstalige deel van België nauwelijks enig verzet heeft plaatsgevonden, moet dit document zeker lezen. De klemtoon ligt op het gewapend verzet. Auteur: Mathieu Rutten.78

Stichting Struikelstenen Valkenburg
Ook 45 uit Valkenburg gedeporteerde Joden keerden niet meer terug. De Stichting Struikelstenen Valkenburg werd opgericht om ter nagedachtenis van de omgekomen Valkenburgse Joden, zogeheten struikelstenen in het trottoir vóór het huis te leggen van waaruit zij werden gedeporteerd. Met een complete lijst.
Zie ook Stolpersteine op Wikipedia77

Roermond frontstad
Serie verhalen van Eric Munnicks over de laatste oorlogsmaanden.
Zie ook de andere Oorlogsverhalen van het gemeentearchief Roermond76

Limburg 75 jaar vrij
Website opgezet t.g.v. de bevrijdingsfeesten 75 jaar na de bevrijding, september 202075

Belgium WWII
Een virtueel platform over België en zijn inwoners tijdens de Tweede Wereldoorlog74

Voormalig concentratiekamp Natzweiler-Struthof, Elzas
Europees Centrum over gedeporteerde verzetsleden. Kamp en museum.73

De joodse slachtoffers van het nationaal-socialisme uit Keulen | A–Z
72

Documentatiecentrum Nationaalsocialisme van de stad Keulen
Virtuele rondleiding 360° door de gedenkplaats en de tentoonstelling, begeleid door een audiotour in 8 talen.71

Nationaal Monument Kamp Vught
Het Nationaal Monument Kamp Vught bevindt zich op een deel van het voormalige SS-kamp Konzentrationslager Herzogenbusch, ook wel bekend als Kamp Vught (januari 1943 - september 1944).70

The Margraten Boys - Over de Amerikaanse begraafplaats
Schrijnend en troostend, dit is de geschiedenis van een uniek ‘adoptiesysteem’. Inmiddels zorgen generaties van lokale families, dankbaar voor het offer van hun bevrijders van de nazi-bezetting, niet alleen voor de graven, maar ook voor de herinneringen van meer dan 10.000 Amerikaanse soldaten op de begraafplaats van Margraten in Zuid-Limburg.
Gratis e-book van Peter Schrijvers, helaas alleen in het Engels. Andere e-boeken van deze auteur over de Tweede Wereldoorlog, in het Engels en het Nederlands: https://www.google.de/search?hl=de&tbo=p&tbm=bks&q=inauthor:%22Peter+Schrijvers%2268

Het Joods Monument
Elk vermoord slachtoffer van de Holocaust wordt op het Joods Monument herdacht met een persoonlijk profiel. Het Joods Monument is niet alleen geschikt om te doorzoeken en gedenken. U kunt zelf het monument aanvullen met foto’s, documenten en verhalen, door familieverbanden te leggen en familieleden toe te voegen. Om een oproep te plaatsen en in contact te komen met andere gebruikers. Daarnaast kunt u informatie over stolpersteinen en belangrijke overige externe links toevoegen.67

Als de mijnwerkers staken tegen de Duitse bezetter
De mijnstaking in Limburg vanaf 29 april 1943. De werkdruk stijgt en stijgt. De eerste Nederlandse mannen worden gedwongen, in Duitsland te gaan werken. Directe aanleiding is het bevel van Generaal Christiansen om alle vrijgelaten krijgsgevangenen uit het Nederlandse leger weer op te pakken en naar Duitsland te vervoeren. De staking wordt door middel van executies neergeslagen.66

Vervolgd in Limburg
Joden en Sinti in Nederlands Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog
isbn 978-90-8704-353-7
Een licht bewerkte uitgave van het proefschrift waarop Herman van Rens op 22-03-2013 is gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam
©2013 Hilversum65

Ons verblijf in het dorp Mergel (dagboek) (Meerssen 1989)
Joop Geijsen uit Meerssen vertelt hoe hij met twee andere jongens een jaar lang ondergedoken zat in de mergelgrot even buiten Meerssen, wat later de duik-herberg werd genoemd. Voor zover wij weten alleen nog in de bibliotheek verkrijgbaar.64

Yad Vashem
Internationaal Holocaust Herdenkingscentrum63

Beelden van verzet
Hoe elke generatie anders omgaat met het verzetsverleden
door Sander Bastiaan Kromhout
Uitgave van het Nationaal Comité 4 en 5 Mei, 2018
Gratis download: zie link
Printvorm: ISBN 907729424462

Oorlogsbronnen Limburg
Limburg telt tal van gespecialiseerde archiefinstellingen die relevante historische bronnen over de Tweede Wereldoorlog bewaren. Het is voor het publiek echter niet altijd duidelijk voor welke informatie men waar terecht kan. Archieven hebben overlappende werkgebieden, organisaties en mensen waren in het verleden actief in verschillende streken en op verschillende terreinen. Dus is het vaak lang zoeken naar de juiste vindplaats van informatie.
Hier kunt u zoeken, maar ook uw documenten delen met andere geïnteresseerden. Dat kan middels schenking aan bestaande archieven of musea, of door digitale kopieën van documenten of beeldmateriaal ter beschikking te stellen.61

Oorlogsdoden Nijmegen 1940 - 1945
Met zoekfunctie60

Stichting Neerlandsch Verzetsmonument
Namen van verzetsstrijders in Nederland en koloniën gedurende de Tweede Wereldoorlog59

La résistance durant la guerre 1940-1945
Het gaat voornamelijk over het illegale netwerk „Clarence“, waarvan de oprichter Walther Dewez was. Er wordt ook herinnerd aan verschillende agenten uit Visé en Voeren, die deel uitmaakten van deze beweging.58

Gesneuvelde verzetsstrijders Maastricht
Een summiere beschrijving en een lange galerij portretten57

Stichting Herinnering LO-LKP
De Stichting Herinnering LO-LKP wil meer bekendheid geven aan de geschiedenis van het verzet door de organisaties LO en LKP. Daartoe stelt zij de inhoud van zijn gedenkboek en vele originele documenten in digitale vorm aan de geïnteresseerde lezer beschikbaar.56

De vergeten Genocide – Het lot van de Sinti en Roma
Ook bekend onder de naam Zigeuners55

1944-2019 ⇒ Zuid-Limburg 75 jaar vrij! ⇐
Een overzicht van de activiteiten in Zuid-Limburg rond dit gedenkwaardige jubileum in september. Het wordt in iedere gemeente gevierd.54

Historisch Amerikaans filmpje over de duikherberg
Een stomme film, die door een USAmerikaans team is opgenomen na de bevrijding van Valkenburg. Het eerste deel is nagespeeld, met behulp van het Valkenburgs verzet. Hij laat zien, hoe onderduikers naar de duikherberg werden gebracht. De man met de hoed is steeds Pierre Schunck. De film begint bij zijn huis in de Plenkertstraat, Valkenburg. De rol van de veldwachter op de fiets aan het begin wordt niet helemaal duidelijk. Volgens de begeleidende tekst is dat een koerier.53

Database persoonsbewijzen uit de Tweede Wereldoorlog
Over persoonsbewijzen uit de Tweede Wereldoorlog alsmede afbeeldingen van persoonsbewijzen in combinatie met andere documenten en genealogische en persoonlijke gegevens waaronder ook levensverhalen.49

Gedenksteen voor de KPers Coenen en Francotte
Voor het Provinciale Verzetsmonument in Valkenburg. Hier werden Sjeng Coenen en Joep Francotte op 5 september 1944 vermoord, vlak voor de bevrijding van Valkenburg48

Valkenburg, Provinciaal Verzetsmonument
Elk jaar op 4 mei vindt hier de herdenkingsplechtigheid voor de gesneuvelden van deze provincie plaats. Ondertussen zijn de veteranen er ook niet meer bij aanwezig.47

Oproep aan de inwoners van Valkenburg aan de Geul
Op 17 september 2019 is het 75 jaar geleden dat alle kernen van de huidige gemeente Valkenburg aan de Geul werden bevrijd.
Om de bevrijding te herdenken en de oorlogstijd zo accuraat mogelijk weer te geven, is Museum Land van Valkenburg op zoek naar persoonlijke verhalen, ooggetuigenissen en tastbare herinneringen.
Van al deze levensechte verhalen, materialen, foto’s, filmbeelden en uitrustingsstukken richten we een unieke en zo volledig mogelijke overzichtstentoonstelling in onder de naam “We Do Remember”46

Erelijst van gevallenen 1940 - 1945
Een website in opdracht van de Tweede Kamer. In de Erelijst van Gevallenen 1940-1945 zijn diegenen opgenomen die als gevolg van verzet of als militair zijn omgekomen.45

Grenzeloos verzet
Over spionerende monniken, ontsnappingslijnen en het Hannibalspiel, 1940-1943
ISBN 9789056220723
Paul de Jongh beschrijft in detail een vluchtlijn van Nederland naar België. Unieke gevalstudie van het verzet in de Tweede Wereldoorlog aan beide kanten van de Belgisch-Nederlandse grens. Het accent ligt op de Belgische kant en geeft daarmee een aansluiting aan het boek van Cammaert, vooral waar het gaat om de groep Erkens in Maastricht.
Ook verkrijgbaar in het Frans44

Het verborgen front
Geschiedenis van de georganiseerde illegaliteit in de provincie Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog
Doctorale scriptie 1994, door CAMMAERT, Alfred Paul Marie
Het complete boek op de website van de Universiteit van Groningen.
In papiervorm: Twee delen, 1262 blz., Eisma 1994, uitverkocht.
 
Boekbespreking NRC:
https://www.nrc.nl/nieuws/1994/05/07/erkenning-voor-het-limburgs-verzet-7223972-a937131
De sociaal-democraat en latere minister van binnenlandse zaken J.A. Burger heeft niet geweten wat hij teweeg zou brengen, toen hij in mei 1943 in Londen verslag uitbracht over het verzet in Nederland en op een vraag van koningin Wilhelmina moet hebben geantwoord: “Van verzet in het Zuiden, majesteit, is me niets bekend” of woorden van gelijke strekking. Toen dr. L. de Jong bovendien in zijn werk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog gewag maakte van de scriptie van de socioloog L. Lamers dat het verzet in Limburg niet zo erg veel zou hebben voorgesteld, kwam de trap tegen het zere been van veel Limburgse verzetsmensen nog ééns zo hard aan.43

Forgotten History – Pierre Schunck, Resistance Fighter
Vergeten Geschiedenis - Pierre Schunck Verzetsstijder42

Tweede Wereldoorlog in Zuid-Limburg
Zeer veel foto’s gesorteerd op gemeente. Voor Valkenburg: veel foto’s van de nazi-kostschool voor jongens Reichsschule der SS (voormalig Jezuïeten klooster) en van de bevrijdingsdagen, door Frans Hoffman.40

Netwerk Oorlogsbronnen (NOB)
Zoeken door 9 miljoen documenten, films en foto’s over en uit de Tweede Wereldoorlog in Nederland.39

Instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies
Instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies, voorheen Nederlands Instituut voor Oorlogsdicumentatie
Kwesties die met oorlogsgeweld te maken hebben, wekken veel maatschappelijke belangstelling en vragen om onafhankelijk en wetenschappelijk onderzoek. Het NIOD verricht en stimuleert dergelijk onderzoek en stelt zijn collecties open voor alle belangstellenden.38

Limburg gaf joden WOII meeste kans
Nederlandse joden hadden in Limburg de meeste kans om onder te duiken en de Holocaust te overleven. Dat blijkt uit het proefschrift over de vervolging van joden en Sinti in Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog van de Beekse historicus Herman van Rens aan de Universiteit van Amsterdam.
Buy
Bespreking36

Tweede Wereldoorlog en bijzondere rechtspleging
Over de berechting van ‘foute’ Nederlanders: De zogenaamde bijzondere rechtspleging. Deze pagina wijst u de weg. Hier vindt u foto’s, de meest gebruikte zoekwoorden, verwijzingen naar interessante archieven, indexen, websites, persoonlijke verhalen en onderzoeksgidsen.35

Nederlands Auschwitz Comité
34

Geheim Leger zone II/Limburg
over de mislukte poging in Belgisch Limburg, een compleet guerrillaleger op te zetten.20

verzet in Enschede
Roelof Blokzijl19

30th Infantry Division Old Hickory
Bevrijders van Zuid-Limburg17

Bond van Oud-Stoottroepers en Stoottroepers
16

The Dutch Underground and the Stoottroepers
Stoottroepen: ontstaan uit de oud-verzetsmensen, die in het leger zijn gegaan.15