Ordedienst (O.D.)
text, no JavaScript Log in  Deze pagina in het NederlandsDiese Seite auf DeutschThis page in English - ssssCette page en FrançaisEsta página em Portuguêsnaar boventerug

Limburg 1940-1945,
Hoofdmenu

  1. Mensen
  2. Gebeurtenissen/ Achtergronden
  3. Verzetsgroepen
  4. Steden & Dorpen
  5. Concentratiekampen
  6. Valkenburg 1940-1945

1940-1945. Het verzet in Nederlands Limburg

vorigebackvolgende

Ordedienst (O.D.)




Het monument op de Minderbroedersberg, Maastricht

In Maastricht staat op de Minderbroedersberg een monument met namen en links daarvan de volgende tekst: “Op deze plek bevond zich van 1865 tot 1970 een Franciskaner klooster. In 1941 werd het gebouw door de Duitse bezetter gevorderd en omgebouwd tot gevangenis. In april 1942 vond in de refter van het klooster het Maastrichtse OD-proces plaats. Na ter dood veroordeeld te zijn, werden vierentwintig verzetslieden van hier naar het concentratiekamp Sachsenhausen (Duitsland) gevoerd en aldaar in de vroege ochtend van 11 mei 1942 om het leven gebracht. Hun namen staan hier vermeld.”

Open Street Map

De O.D. of Ordedienst was opgericht door gedemobiliseerde militairen van de Nederlandse krijgsmacht. Voor een goed begrip is een vergelijking met hun Belgische zusterorganisatie interessant: het Geheime Leger. Over hun uiteenlopende doelstellingen leest u meer op: Wat waren L.O, K.P., O.D. en R.V.V.?. In het kort: Er waren bij de OD mensen en groepen, die uitsluitend op de komst van de geallieerden gefocusseerd waren, om dan de orde te handhaven. Anderen zagen ook daarvóór al mogelijkheden om in actie te komen. De mensen, die op deze lijst van gesneuvelden staan, behoorden natuurlijk tot de laatste groep, op één na, die tijdens de bezetting nog te jong was: de grensbewaker Jeu Saive uit Vijlen. Een voorbeeld van gewapend verzet uit de OD is Charles Bongaerts, medeoprichter van de OD in Heerlen, die binnen die groep verwijten kreeg over zijn roekeloos optreden.
Tijdens de opmars van de geallieerden werden de Binnenlandse Strijdkrachten opgericht, bestaande uit Stoottroepen en Bewakingstroepen. De Stoottroepen bestonden uit leden van het gewapend verzet, dus vooral afkomstig uit de knokploegen en de RVV. De Bewakingstroepen werden vooral uit die delen van de Ordedienst gerecruteerd, die niet actief aan het verzet hadden meegedaan. Dat waren vaak voormalige militairen, maar ook tegen het einde van de oorlog door de OD geworven jongelui. Op aanwijzing van het Militair Gezag of de geallieerden voerden zij bewakings- en patrouilletaken uit.
Meer informatie bij Cammaert, hoofdstuk 8



Proclamatie van de OD

De Limburgse gesneuvelden

Ordedienst (O.D.) – 36 pers.

Bakker,
Johan
∗ 1877-12-26
Den Helder
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Ordedienst (O.D.) -

Op de Erelijst 1940-1945 van het Nederlandse parlement [1] wordt hij zakenman genoemd, de oorlogsgravenstichting [5] is precieser: pakkingfabrikant. Maar de foto (die overal weer getoond wordt) …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Boer, de
Willem
∗ 1908-07-16
Amsterdam
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Vroeg verzet - Inlichtingenwerk - Ordedienst (O.D.) -

Willem de Boer was handelsvertegenwoordiger en onderhield radiocontact met Engeland [1]. Volgens het Dodenboek Oranjehotel [7] was hij lid van de O.G.-groep Naarden-Bussum, maar dat moet …

Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Bongaerts,
Charles M.H.J.
∗ 1909-08-07
Venlo
† 1944-11-23
KZ Ladelund, KZ Neuengamme
- Ondergrondse pers - Politie - Ordedienst (O.D.) - Netwerk Bongaerts - Vroeg verzet - Heerlen -

Getrouwd met Trees (Theresa) Dahmen. Charles Bongaerts vocht in 1940 tijdens de vijfdaagse slag om Nederland als eerste luitenant der reserve aan de zwaar bevochten "Grebbenberglinie", die …

muur: links, regel 16-01
Bos,
Louis
∗ 1924-11-10
Helden
† 1944-09-25
Neerkant Liessel
- Helden - Ordedienst (O.D.) - Nederlandse soldaten - Onderduikers -

Louis Bos woonde in Helden [1]. Zoon van landbouwer Wilhelmus Bos en Anna Elisabeth Wolters. Ongehuwd. Landbouwer. Rooms-Katholiek. [2]
Betrokkene was ondergedoken te …

Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Bosch, ten
Berend
∗ 1893-03-26
Charlois
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Ordedienst (O.D.) -

Berend ten Bosch was elektrotechnisch ingenieur en medeoprichter van de OD  …

Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Bouman,
Martinus Antonius Marie
Martin (Bob)
∗ 1899-05-05
Gouda
† 1943-05-02
Wellerlooi
- Vroeg verzet - Ordedienst (O.D.) - Roermond - April-Mei-stakingen, 1943 - Crisis Controle Dienst (CCD) - Zwarte Plak -

Bob Bouman was voor de oorlog officier bij het KNIL [1]
Na zes tropenjaren keerde het gezin terug in Nederland. Hier openbaarde zich de ziekte multiple sclerose, ten …
muur: rechts, regel 04-04
Buikes,
Jacob
∗ 1903-02-22
Den Haag
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Vroeg verzet - Ordedienst (O.D.) -

Jacobus Johannes Hendrikus Buikes was voor de oorlog sergeant-vliegtuigmaker bij de Koninklijke Marine. Kort na de capitulatie werd hij op wachtgeld gesteld, waarna hij zich bij …

Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Fonteijn,
Mathias Andreas
Mathieu
∗ 1917-07-11
Vlodrop
† 1945-03-01
Roermond
- Ordedienst (O.D.) - BS (Binnenlandse Strijdkrachten) - Roermond -

Mathieu Fonteijn woonde in Roermond. [1#6]
Hij was lid van de OD, later van de N.B.S. (Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten) Comp. Roermond.
In januari en februari …
muur: rechts, regel 05-03
Groot,
Simon Petrus
Simon “Jan”
∗ 1924-05-15
Alkmaar
† 1944-09-20
Sevenum
- Vroeg verzet - Ordedienst (O.D.) - Sevenum -

Simon Petrus Groot was kantoorbediende. De boerderij Rust Roest van de familie Groot in Sevenum was in de oorlog een bolwerk van verzetsactiviteiten. Zijn neef, die ook Simon heette, was er …

muur: rechts, regel 14-03
Grootheest, van
Gerard Catharinus
Gerard
∗ 1918-10-12
Utrecht
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Vroeg verzet - Ordedienst (O.D.) - Studenten - Ondergrondse pers -

Gerard van Grootheest was plaatselijk leider van de chemische dienst Amersfoort [6] en student indologie aan de RU Utrecht [4]. Hij verspreidde verboden drukwerken en steunde illegale …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Henderson,
Franciscus Hubertus Antonius
Frans
∗ 1881-12-26
Maastricht
† 1943-11-22
kamp Vught
- Maastricht - Meerssen - Ordedienst (O.D.) -

De vader van Frans Henderson was onderofficier bij het 2e regiment infanterie in Maastricht. [1#1]
Frans trouwde op 17 augustus 1907 in Nijmegen [2] met Maria Francisca Geertsen. …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Hoof, van
Jan Jozef Lambert
Redder van de Waalbrug
∗ 1922-08-07
Nijmegen
† 1944-09-19
Nijmegen
- Onderduikershulp L.O. - Nijmegen - Ordedienst (O.D.) - Limburg + - BS (Binnenlandse Strijdkrachten) -

Op 19 september 1944 leidde Jan van Hoof een verkenningswagen van de geallieerden door de stad. Op de Nieuwe Markt - het huidige Joris Ivensplein - werd het voertuig in brand geschoten. Jan van …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Huurman,
Tijmen Bastiaan
Tijmen
∗ 1891-02-14
Groningen
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Vroeg verzet - Ordedienst (O.D.) -

Foto: Dodenboeken Oranjehotel [13]Tijmen Bastiaan Huurman was bedrijfsingenieur bij Kondor en rederve eerste luitenant [1]
De onderstaande gegevens van zijn militaire loopbaan zijn …

Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Jans,
Katie
∗ 1923-07-24
Venlo
† 1945-01-06
Venlo
- Koeriers van het verzet - Ordedienst (O.D.) - Onderduikershulp L.O. - Verzetsvrouwen - Venlo -

Katie Jans deed koerierswerk voor de LO. In Venlo werkten de lokale groepen van LO en OD goed samen, zoals op de meeste plaatsen in Noord-Limburg. Zij was een dochter van …

muur: rechts, regel 29-01
Laak, van der
Nicolaas Antonius
∗ 1908-08-10
Soerabaja
† 1945-02-06
Sittard
- Sittard - Ordedienst (O.D.) -

Nicolaas Antonius van der Laak was werktuigkundig ingenieur [6], bedrijfsleider en lid verzet. [5] - contact -->
Hij is overleden t.g.v. geleden ontberingen [1#3]
Zijn …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.04-20
Lopes de Leaô Laguna,
Jacob
∗ 1901-10-21
Amsterdam
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Inlichtingenwerk - Vroeg verzet - Joden in het verzet - Ordedienst (O.D.) -

Jacob Lopes de Leaô Laguna was fabrikant en reserve-kapitein. Hij was een van de vele gedemobiliseerde Nederlandse militairen, die na de capitulatie op 10 mei 1940 niet wilde en kon voldoen aan …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Mennen,
Johannes Joseph
Jan
∗ 1918-10-13
Roggel
† 1944-09-27
Roggel
- Roggel - Ordedienst (O.D.) -

Jan Mennen was bakker. Op de plaquette aan het monument in Roggel [1] staat: Dit monument is opgericht ter nagedachtenis aan verzetsstrijders
muur: rechts, regel 11-04
Miché,
Bernardus Marcus
Bernard
∗ 1887-07-30
Utrecht
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Vroeg verzet - Ordedienst (O.D.) - Ondergrondse pers -

Foto: Linotype-zetmachine, Wikimedia → → …

Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Muis,
Johannes Petrus Nicolaas
Jan
∗ 1914-08-28
Venray
† 1944-09-26
Roggel
- Roggel - Ordedienst (O.D.) -

Jan Muis deed in 1928 eindexamen aan het Gymnasium I.C. van de Franciscanen te Venray en ging naar de kweekschool Kleine Beek in Venlo. Op 1 maart 1936 onderwijzer aan de R.-K. Jongensschool …

muur: rechts, regel 11-05
Plitscher,
Chris
∗ 1907-09-15
Susteren
† 1944-11-11
Wassenberg, D
- Ordedienst (O.D.) - Onderduikershulp L.O. - Susteren -

Chris was rangeerder bij de N.S. „In Susteren werkten dezelfde mensen voor de O.D. en de L.O.. In eerste instantie vroeg
muur: rechts, regel 20-05
Reulen,
Albert
Bèr
∗ 1916-11-12
Roermond
† 1944-06-10
Overveen
- Onderduikershulp L.O. - Knokploegen (K.P.) - Ordedienst (O.D.) - Roermond -

Albert Reulen was slager en fabrieksarbeider. Betrokken bij verzetsgroepen de Ordedienst (OD), de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) en de KP in Roermond en …
muur: rechts, regel 09-05
Saive,
Jozef
∗ 1924-04-23
Vaals
† 1945-03-20
Vaals
- Ordedienst (O.D.) - Vaals - Nederlandse soldaten - BS (Binnenlandse Strijdkrachten) -

Foto: Detail van het monument voor Jeu Saive aan de grens in het Vijlenerbos of Schimperbösch. (

Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.04-25
Schuijl,
Pieter Johannes
Pieter
∗ 1886-02-28
Utrecht
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Ordedienst (O.D.) -

Pieter Schuijl was gepensioneerd ambtenaar [5]. Op 16 oktober 1941 is hij gearresteerd in Harderwijk [1] en werd naar het Oranjehotel gebracht. [2]
Hij werd in Maastricht in het OD-proces ter …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Sickenga,
Jaap
∗ 1918-07-14
Haarlem
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Vroeg verzet - Inlichtingenwerk - Ordedienst (O.D.) - Studenten -

Jaap Sickenga was student Neerlandistiek, dichter en Nederlands verzetsstrijder in de Ordedienst tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij en zijn vriend Hans Zomer [1], die met een radiozender …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Simmelink,
Karel Herman Hendrik
Jan v.d. Plas
∗ 1916-10-24
Zevenaar
† 1944-09-05
Vught
- Haelen - Onderduikershulp L.O. - Ordedienst (O.D.) - Onderduikers -

Karel Simmelink was onderwijzer [1#1] aan de Paredisschool te Roermond. [2]
Joseph Johannes Wilhelmus Simmelink, de vader van Karel, was hoofd van diezelfde Paredisschool [9]) …

muur: links, regel 12-04
Smidt,
Alex Klaas
Lex
∗ 1914-11-22
Diepenveen
† 1942-05-11
Sachsenhausen
- Maastrichts OD-proces - Vroeg verzet - Inlichtingenwerk - Ordedienst (O.D.) - Maastricht -

Foto: Dodenboek 3, Stichting Oranjehotel [2]Lex Smidt was lid van de rugby-club ’t Gooi sinds november 1940. Op hun website [1] lezen we:
Lex …

Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Smink,
Harmen
∗ 1919-11-26
Harderwijk
† 1942-05-11
Sachsenhausen
- Maastrichts OD-proces - Ondergrondse pers - Inlichtingenwerk - Vroeg verzet - Ordedienst (O.D.) - Maastricht -

De bron van onderstaande tekst is voor het grootste deel de Engelse versie van Traces of War. [1]
De foto is uit het Dodenboek van het Oranjehotel. [4]
Harmen Smink verrichtte …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Smit,
Daniel Johan
∗ 1909-11-14
Haarlem
† 1942-05-11
Sachsenhausen
- Maastrichts OD-proces - Ordedienst (O.D.) - Maastricht -

Daniel Smit werkte bij de aannemingsmaatschappij Kondor. [3]
Hij werd in september 1941 gearresteerd en zat ongeveer acht maanden in het Oranjehotel voordat hij naar Maastricht werd gebracht, …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Smits,
Gerard Frank
Frank
∗ 1919-08-29
Heerlen
† 1944-04-04
Utrecht
- Vroeg verzet - Hulsberg - Studenten - Ordedienst (O.D.) -

Tijdens de mobilisatie was hij cornet (= vaandrig) bij de bereden artillerie. Hij weigerde daarna als rechtenstudent de loyaliteitsverklaring te ondertekenen en ging in de verzetsbeweging …

Meer in het verhaal Verzet in Valkenburg
muur: links, regel 24-04
Stad, van der
Nicolaas
∗ 1890-02-07
Nijmegen
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Ordedienst (O.D.) - Ondergrondse pers -

Cellist, muziekleraar, directeur Muziek Lyceum Amsterdam en Nijmeegsche Volksmuzieschool. Oprichter O.D. en Parool in Nijmegen. Zat in de landelijke OD-top. gearresteerd op 4 oktober 1941. …

Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Stoffels,
Marcel
Starkenborg
∗ 1914-06-27
Brunssum
† 1944-08-11
Vught
- Onderduikers - Onderduikershulp L.O. - Ordedienst (O.D.) - Brunssum - Roermond -

Marcel Elbert Jozef Marie Stoffels was kantoorbediende. Na een periode van verzetsactiviteiten in Apeldoorn dook in hij Roermond onder, toen de leden van het Nederlandse leger weer in …
muur: links, regel 06-02
Tobben,
Hendricus Hubertus
Harry
∗ 1917-08-24
Heerlen
† 1945-03-15
Hameln (D
- Ondergrondse pers - Vroeg verzet - Ordedienst (O.D.) - Politie - Heerlen - Inlichtingenwerk - Netwerk Bongaerts - -

Harry Tobben was oud-militair en na zijn demobilisatie door de Duitsers in 1940 lid van de mijnpolitie. Was o.a. betrokken bij sabotage in de Oranje-Nassaumijn I (O.N. I) te Heerlen, wat door de
muur: links, regel 19-05
Veerman,
Christiaan Jac.
Lou
∗ 1887-07-27
Kesteren
† 1945-01-17
Siegburg (D)
- Ondergrondse pers - Geleen - Ordedienst (O.D.) - Dwangarbeid - -

Oud-militair en na zijn demobilisatie opzichter in de staatsmijn Maurits in Geleen. Hij stond in contact met de OD-groep in Heerlen en Charles …
muur: links, regel 09-05
Voncken,
Willem Louis
Willem
∗ 1889-02-19
Maastricht
† 1942-05-03
Sachsenhausen
- Ordedienst (O.D.) - Maastrichts OD-proces - Maastricht - Vroeg verzet -

Willem Voncken heeft op het Bisschoppelijke College in Roermond zijn middelbare schoolopleiding gevolgd. Daarna volgde een militaire opleiding op de KMA (Koninklijke Militaire Academie) in Breda. …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Woudt, van ’t
Cornelis
∗ 1897-12-16
Overschie
† 1942-05-11
Oranienburg
- Maastrichts OD-proces - Ordedienst (O.D.) - Inlichtingenwerk -

Cornelis Johannes IJsbrand van ’t Woudt was kapitein van de kustartillerie.
Hij werd gearresteerd 24 September 1941 wegens spionage – Tot 30 Maart in het „Oranjehotel“ gezeten, cel …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Zomer,
Johannes J.
Hans
∗ 1920-11-06
Probolinggo
† 1942-05-11
Oranienburg
- Engelandvaarders - Ordedienst (O.D.) - Studenten - Maastrichts OD-proces - Vroeg verzet - Inlichtingenwerk -

De marineofficier, marconist en engelandvaarder Hans Zomer is op 13 juni 1941 teruggekeerd naar Nederland en gedropt in Vledder, tegelijk met een radiozender, om contact tussen de OD en …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-